Giyilebilir Teknolojilerden Bağlanabilir Sistemlere: Sağlıkta Yapay Zeka ve Dijital Dönüşüm
Platformumuzdaki en çok okunan ve popüler makaleleri görmek için Trendler bölümüne geçebilirsiniz.
Giriş
Giyilebilir teknolojiler, sağlık sektöründe önemli bir dönüşümün eşiğinde. Future Today Institute kurucusu Amy Webb, SXSW 2024 etkinliğinde sunduğu süper trendler kapsamında, yapay zeka (YZ), bağlı dijital ekosistemler ve biyoteknolojinin insan yaşamını kökten değiştireceğini vurguladı. Bu teknolojik gelişmeler, sağlık hizmetlerinin klasik yapısını sarsarken, bireysel sağlık yönetiminde yeni fırsatlar yaratıyor.
Ayrıca Bakınız
Yapay Zeka ve Sağlık Verilerinin Entegrasyonu
YZ modelleri hızla gelişiyor ve OpenAI'nin "text-to-video" modeli Sora gibi yenilikçi uygulamalar ortaya çıkıyor. Daha akıllı YZ modelleri, kullanıcıdan daha az spesifik komutlar gerektirerek etkileşimi kolaylaştırıyor. Bu gelişmeler, "quantified self" yani yaşam ve sağlık optimizasyonu için veri toplama trendini destekliyor.
Giyilebilir cihazlar, özellikle akıllı saatler, bazı hayati parametreleri ölçmekte başarılı olsa da, toplanan verilerin anlamlandırılması ve uygulanabilir önerilere dönüştürülmesi sınırlı kaldı. Ancak YZ, kullanıcının çevresinden, bağlı ekosistemlerden ve biyoteknolojik giyilebilirlerden gelen tüm verileri entegre ederek sağlıkla ilgili içgörüler üretebiliyor. Bu sayede YZ, bireysel sağlık ajanı rolünü üstleniyor.
Büyük Eylem Modelleri (LAM) ve Kişiselleştirilmiş Sağlık
Amy Webb, Büyük Eylem Modelleri (LAM) kavramını tanımlayarak, bu modellerin sadece veri toplamakla kalmayıp, kişiye özel öneriler sunduğunu belirtiyor. Kişiselleştirilmiş yaşam tarzı ve sağlık yönetimi, sıkı düzenlemelerle engellenen kişiselleştirilmiş tıptan önce yaygınlaşabilir. Bu durum, sağlık sektöründeki korumacılık politikalarının bir paradoksu olarak değerlendiriliyor.
Dijital ve Biyolojik Sınırların Bulanıklaşması
2024 Teknoloji Trendleri Raporu, dijital ve biyolojik arasındaki bariyerlerin ortadan kalktığını ifade ediyor. Dijitalleşen dünyada bilgiye kolay erişim, tüketicilerin sağlık hizmetlerinden yüksek kalite beklentisini artırıyor. Sensörler, akıllı cihazlar ve doğrudan tüketiciye yönelik sağlık hizmetleri yaygınlaşıyor. Veri toplamada ekosistem yaklaşımı benimsenerek, sağlık profesyonellerinin hizmetlerinde bütüncül bir yaklaşım zorunlu hale geliyor.
Büyük Teknoloji Şirketlerinin Rolü ve Sağlık Ekosistemleri
Apple, Google ve Amazon gibi büyük teknoloji firmaları, tüketici cihazları aracılığıyla sağlık verisi toplama alanında yeni paydaş ekosistemleri oluşturuyor. Bu şirketler, sıkı düzenlemelere rağmen sağlık sistemlerine yavaş da olsa entegre oluyor. Elektronik Sağlık Kayıtları (ESK) ile sınırlı veri toplayan geleneksel sağlık sağlayıcıları, gerçek yaşam verilerini önleyici önerilere dönüştüren teknoloji firmalarıyla rekabet etmekte zorlanacak.
YZ'nin farklı kaynaklardan gelen verileri birleştirme kapasitesi, geleneksel sağlık hizmetleri ile yeni oyuncular arasındaki farkı açacak ve bu durum yeni oyuncular lehine gelişecek.
Veri Gizliliği ve Etik Kaygılar
Giyilebilir teknolojiler ve YZ tabanlı sağlık çözümleri, veri gizliliği ve etik sorunları da beraberinde getiriyor. Kullanıcıların tıbbi geçmişlerinin eksik olması, YZ'nin yanlış teşhis veya aşırı endişe yaratma riski taşıyor. Ayrıca, işyerinde yaşanan yaralanmalar gibi durumlarda toplanan veriler, yasal süreçlerde kullanılabilir ve bu da çalışanların haklarını etkileyebilir.
Dinamik gözetim ve fiyatlandırma sistemleriyle, sağlık durumu kötü olan bireylerin ilaç fiyatlarının artması gibi riskler gündeme geliyor. Bu durum, sağlık verilerinin izlenmesi ve kullanımı konusunda dikkatli olunması gerektiğini gösteriyor.
Sonuç
Giyilebilir teknolojilerin "bağlanabilir" sistemlere dönüşümü, sağlık sektöründe köklü değişiklikler yaratıyor. YZ ve biyoteknoloji entegrasyonu, kişiselleştirilmiş sağlık yönetimini mümkün kılıyor ancak bu dönüşüm, veri güvenliği ve etik açıdan önemli soruları da beraberinde getiriyor. Büyük teknoloji şirketlerinin sağlık alanındaki rolü artarken, geleneksel sağlık sistemleri bu yeni ekosistemle rekabet etmek zorunda kalacak.
Sağlıkta dijitalleşme, sadece teknolojik bir ilerleme değil, aynı zamanda etik ve sosyal boyutları olan çok katmanlı bir dönüşüm sürecidir.
